الف. ابن خلدون، منطبق با ديدگاه اهل سنّت ميان كسب و رزق تفاوت قايل شده است:
ـ الكسب: آنچه كه با سعي و تلاش انسان به تملك او در ميآيد. چه از آن سود و فايدهاي برد يا خير.
ـ الرزق: ولي رزق چيزي است كه انسان از آن نفع شخصي ميبرد. ميراث شخصي ميت، نسبت به او « كسب » ( و نه رزق ) تلقي ميشود ـ چرا كه ديگر بهرهاي از آن نميبرد ـ و به نسبت به وارثين او ـ آنگاه كه از آن بهرهمند گردند ـ « رزق » خواهد بود.
ب. فرق ميان « ارزاق » و « اعطيات » } جمع« عطية »{ در اصطلاح مورخان ودولتمردان قديم عبارت است از اينكه: « اعطيات » به دستمزدها و پاداشها و « ارزاق » به آنچه كه به سربازان علاوه بر دستمزد و حقوق ايشان از قبيل مواد غذايي چون روغن و گندم… داده ميشد »[1] دلالت ميكند.
ج. ابن خلدون معتقد است كه ارزش آنچه كه انسان كسب ميكند به سعي و تلاش وي بستگي دارد.
« كسب ( محصول ) ارزش كارهاي بشري است. » ( ج 3، ص 893 ).
بازگشت به صفحه اصلي فرهنگ اصطلاحات ابن خلدون
[1] حسين مؤنس في: زيدان، تاريخ التمدن الاسلامي، ج 4، ص 74
